Gids

Menstruatiepijn: normaal of niet?

Ben je opgegroeid met het idee dat menstruatiepijn erbij hoort? Een beetje ongemak komt voor. Pijn die je plat legt niet. Zo herken je het verschil en dit kun je doen.

Geschreven door Paul, verpleegkundige, oprichter van EndoQueen. Deze gids informeert; hij vervangt geen afspraak met een zorgverlener.

Pijnlijke menstruaties: wat vaak voorkomt, wat niet

Het medische woord voor pijnlijke menstruaties is dysmenorroe. Het komt vaak voor. Maar vaak betekent niet normaal.

Vrij vaak: krampen in je onderbuik, soms in je rug, op de eerste of tweede dag, die afnemen met een gewone pijnstiller, een warmwaterkruik of rust.

Niet om weg te wuiven: pijn waardoor je in bed blijft, school of werk mist, moet overgeven of flauwvalt, of die niet afneemt met je gebruikelijke pijnstillers. Dit soort pijn verdient een afspraak bij de arts.

Primair of secundair: twee verschillende situaties

Primaire dysmenorroe

Ze begint met je eerste menstruaties of kort daarna. Meestal is ze niet ernstig. Stoffen die rond je menstruatie worden aangemaakt, de prostaglandines, laten de baarmoeder samentrekken, en die samentrekkingen doen pijn.

Secundaire dysmenorroe

Ze begint later of verandert (sterker, langer, met andere signalen). De arts zoekt dan naar een oorzaak, zoals endometriose, adenomyose of vleesbomen.

De grens is niet altijd duidelijk: ook endometriose kan al in de tienerjaren pijnlijke menstruaties geven.

Signalen dat het tijd is om naar de arts te gaan

De pijn belet je naar school of werk te gaan of te doen wat je gepland had.
Je gebruikelijke pijnstillers helpen niet genoeg, of je hebt er veel van nodig.
De pijn wordt van cyclus tot cyclus erger of duurt langer dan je menstruatie.
Je hebt ook pijn bij seks, bij ontlasting of bij het plassen, vooral tijdens je menstruatie.
Je menstruaties zijn heel hevig, of je bloedt tussen twee menstruaties door.
Je voelt je erg moe of duizelig.
Je hebt moeite om zwanger te worden.

Deze signalen zeggen alleen: het is tijd om erover te praten. Je arts beslist welk onderzoek nodig is. Buiten kantooruren kun je de huisartsenpost bellen.

Noodgeval: bel 112 als de pijn plotseling en ongewoon is, als je koorts hebt met buikpijn, als je flauwvalt of bijna flauwvalt, als het bloedverlies heel hevig is of als je zwanger zou kunnen zijn en hevige pijn aan één kant hebt.

Als je donkere gedachten hebt of in een crisis zit, bel dan 113 (of chat op 113.nl, in België 1813), dag en nacht, of bel 112. Je hoeft het niet alleen te dragen.

En als je een tiener bent?

Pijnlijke menstruaties zijn een belangrijke reden voor gemiste schooldagen. Als dat voor jou geldt, overdrijf je niet.

Praat met een ouder, een vertrouwenspersoon op school, je huisarts of een verloskundige.
Je kunt naar de arts, ook als je nog nooit seks hebt gehad. Een gynaecologisch onderzoek is bij een eerste afspraak niet altijd nodig, en je kunt altijd nee zeggen of vragen om te wachten.
Noteer je cycli en je pijn twee of drie maanden: dat helpt de arts enorm.

De Europese ESHRE-richtlijn (2022) heeft een deel over tieners. Ze vraagt artsen om bij een jong iemand met heel pijnlijke menstruaties aan endometriose te denken, ook al is ze jong.

Wat je kunt doen tegen menstruatiepijn

Om de pijn te verlichten

Warmte: een warmwaterkruik, een warmtepleister, een warm bad.
Een geschikte pijnstiller, volgens de bijsluiter en de doseringen. Vraag advies aan je apotheker of arts, vooral als je andere medicijnen gebruikt of een aandoening hebt.
Rustig bewegen als het je goeddoet (wandelen, rekken), of rusten als je dat nodig hebt.

Je arts kan je ook andere behandelingen voorstellen, waaronder hormonale. Dat is een gesprek om met je arts te voeren, afhankelijk van je situatie en wat je wilt.

Om gehoord te worden

Noteer elke dag dat je pijn hebt: hoe sterk die is op een schaal van 0 tot 10, waar die zit, wat je hebt ingenomen, wat de pijn je belette. Na een paar cycli ziet je arts het patroon meteen. Onze gids over het voorbereiden van je afspraak vertelt je wat je mee kunt nemen en welke vragen je kunt stellen.

Veelgestelde vragen

Is menstruatiepijn normaal?

Lichte krampen die afnemen met een gewone pijnstiller komen vaak voor. Pijn waardoor je school of werk mist, of die niet overgaat, is een reden om naar de arts te gaan.

Vanaf welke leeftijd kun je naar de arts voor pijnlijke menstruaties?

Zodra de pijn je leven in de weg zit, op welke leeftijd ook.

Betekenen pijnlijke menstruaties altijd endometriose?

Nee. Maar hevige pijn die aanhoudt of erger wordt, verdient onderzoek. Je arts beslist.

Als het je helpt: EndoQueen is er voor je telefoon. Een snel pijndagboek naast je cycli gelegd en een overzicht op één pagina voor je arts. De app is nu in het Nederlands beschikbaar op Google Play, binnenkort ook in de App Store. Ze stelt geen diagnose en je dagboek blijft op je telefoon. Ontdek de app

Verder lezen

Bronnen

Laatst gecontroleerd: 29 oktober 2026.