Gids

Pijn bij seks en endometriose: erover praten, hulp vinden

Heb je pijn tijdens of na seks en ga je het uiteindelijk uit de weg? Vraag je je af of het aan jou ligt? Het zit niet tussen je oren en je hoeft je tanden niet op elkaar te zetten.

Geschreven door Paul, verpleegkundige, oprichter van EndoQueen. Deze gids informeert; hij vervangt geen afspraak met een zorgverlener.

Een veelvoorkomend signaal waar zelden over gepraat wordt

Het medische woord voor pijnlijke seks is dyspareunie. Er wordt zelden over gepraat, uit schaamte of omdat je bent gaan geloven dat het normaal is. Dat is het niet.

Pijn hebben betekent niet dat je geen zin hebt of dat je relatie in moeilijkheden zit. Het is een lichamelijke pijn, met oorzaken waarnaar gezocht kan worden.

Bij de ingang of diep van binnen: twee verschillende pijnen

Pijn bij de ingang (oppervlakkig)

Voelbaar bij de ingang van de vagina, vanaf het begin. Het kan branden, prikken of strak aanvoelen. De oorzaken zijn vaak anders: droogheid, een infectie, irritatie of bekkenbodemspieren die reflexmatig aanspannen.

Diepe pijn

Voelbaar diep in het bekken of in de buik, vooral in bepaalde standen, soms nog uren erna. Deze noemen de richtlijnen van ESHRE (2022) en NICE (NG73) onder de signalen van endometriose. Ze kan ook voorkomen bij adenomyose.

Beide kunnen tegelijk voorkomen. Geen van deze aanwijzingen kan je op zichzelf vertellen wat je hebt. Je arts beslist.

Met je arts praten over pijn bij seks

Je kunt het aan het begin van de afspraak noemen. Als het makkelijker is, schrijf het op en geef je notitie af.
Zeg waar (bij de ingang of diep van binnen) en wanneer (aan het begin, tijdens, erna, op bepaalde momenten in je cyclus).
Noem de andere signalen: pijnlijke menstruaties, pijn bij ontlasting of pijn bij het plassen.
Zeg wat je hoopt: het te begrijpen, minder pijn te hebben, een seksleven te houden dat bij je past.

Een gynaecologisch onderzoek is nooit verplicht. Je kunt vragen om elke stap uit te leggen, om op elk moment te stoppen of om het uit te stellen.

Zo houd je het bij

Noteer na pijnlijke seks de pijn op een schaal van 0 tot 10, waar die zat, hoe lang ze duurde en de dag van je cyclus. Over een paar weken kan een verband met je menstruatie zichtbaar worden.

Met je partner erover praten

Kies een rustig moment.
Praat over je lichaam, niet over de relatie: „Het doet diep van binnen pijn. Het ligt niet aan jou, het is een pijn die ik wil laten behandelen.”
Zeg wat helpt: rustiger aan doen, een pauze nemen of het die dag anders doen.
Stel voor dat hij of zij meegaat naar een afspraak, als jullie dat allebei willen.

Je hebt altijd het recht om stop te zeggen, op elk moment, ook als je eerder ja hebt gezegd.

De hulp die er is

Je huisarts of gynaecoloog zoekt de oorzaak en bespreekt met je mogelijke behandelingen.
Een verloskundige kan naar je luisteren en je voorzichtig onderzoeken.
Een bekkenfysiotherapeut helpt de bekkenbodemspieren te ontspannen.
Een seksuoloog of een psycholoog kan je begeleiden als de pijn zwaar weegt op je relatie of je stemming.

Noodgeval: bel 112 als je plotselinge, hevige pijn hebt, koorts met buikpijn, hevig bloedverlies na seks, als je flauwvalt of bijna flauwvalt of als je zwanger zou kunnen zijn en hevige pijn aan één kant hebt.

Als je donkere gedachten hebt of in een crisis zit, bel dan 113 (of chat op 113.nl, in België 1813), dag en nacht, of bel 112. Je hoeft het niet alleen te dragen.

Als je geweld meemaakt, zijn lokale hulpdiensten en het alarmnummer 112 er voor je. In Nederland kun je ook 0800-2000 bellen (gratis, dag en nacht), met vragen over huiselijk geweld en misbruik.

Veelgestelde vragen

Is pijn bij seks normaal?

Nee. Pijn tijdens of na seks, vooral als ze steeds terugkomt, is een signaal om bij een zorgverlener te noemen.

Wat is het verschil tussen pijn bij de ingang en diepe pijn?

Pijn bij de ingang voel je vanaf het begin bij de opening van de vagina. Diepe pijn voel je diep in het bekken of de buik, vaak afhankelijk van de stand. De richtlijnen noemen vooral diepe pijn onder de signalen van endometriose.

Wie kan helpen bij pijnlijke seks?

Je huisarts, een verloskundige of een gynaecoloog, om de oorzaak te zoeken. Afhankelijk van je situatie kunnen ook een bekkenfysiotherapeut en een seksuoloog je begeleiden.

Als het je helpt: EndoQueen is er voor je telefoon. Een privédagboek om pijn en signalen naast je cyclus bij te houden, en een overzicht op één pagina voor je arts. De app is nu in het Nederlands beschikbaar op Google Play, binnenkort ook in de App Store. Ze stelt geen diagnose en je dagboek blijft op je telefoon. Ontdek de app

Verder lezen

Bronnen

Laatst gecontroleerd: 29 oktober 2026.